Nhiều người trẻ hiện nay dành toàn bộ thanh xuân để “cày cuốc” kiếm tiền, thức đêm soi bảng điện chứng khoán và nhịn ăn sáng để có thêm vài triệu đồng nạp vào tài khoản đầu tư. Chúng ta thường mải mê tìm kiếm những mã cổ phiếu tiềm năng như FPT hay Hòa Phát (HPG) với hy vọng đạt được tự do tài chính trong tương lai. Thế nhưng, có một thực tế phũ phàng là nếu bạn không biết cách đầu tư vào sức khỏe, toàn bộ thành quả đầu tư trong 5 năm, 10 năm có thể “bay màu” chỉ sau một trận bạo bệnh.
Sức khỏe không chỉ là một trạng thái cơ thể, nó chính là tài sản gốc, là “cỗ máy in tiền” quan trọng nhất mà bạn sở hữu. Trong quản lý tài chính cá nhân, việc chi tiền cho thực phẩm sạch, tập luyện thể thao và khám sức khỏe định kỳ không phải là tiêu xài, mà đó chính là cách quản lý tài chính phòng thủ hiệu quả nhất. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu tại sao việc chăm sóc bản thân lại mang lại tỷ suất sinh lời cao hơn bất kỳ loại tài sản nào trên thị trường chứng khoán.
Đầu tư vào sức khỏe thực chất là gì dưới góc nhìn tài chính?
Đối với một nhà đầu tư mới, chúng ta thường chỉ quan tâm đến các khái niệm như lãi suất, lợi nhuận hay cổ tức. Tuy nhiên, đầu tư vào sức khỏe cũng có những đặc điểm tương tự như việc bạn mua một cổ phiếu Blue-chip trong rổ VN30. Đó là một quá trình tích lũy lâu dài, bền bỉ và mang lại giá trị bền vững theo thời gian.
Nói một cách dễ hiểu, đầu tư vào sức khỏe là việc bạn chủ động phân bổ một phần thu nhập và thời gian của mình vào các hoạt động giúp duy trì và nâng cao thể trạng cũng như tinh thần. Thay vì đợi đến khi “máy hỏng” mới đi sửa, bạn thực hiện bảo trì định kỳ để cỗ máy đó hoạt động trơn tru trong suốt 60 năm, 80 năm hoặc lâu hơn nữa.
Hãy tưởng tượng cơ thể bạn là một doanh nghiệp hàng đầu như Vietcombank (VCB). Để ngân hàng này hoạt động tốt và trả cổ tức đều đặn cho cổ đông, họ phải đầu tư rất nhiều vào hệ thống vận hành, bảo mật và đào tạo nhân sự. Nếu họ bỏ qua việc bảo trì hệ thống để tiết kiệm chi phí ngắn hạn, một ngày nào đó hệ thống sập, thiệt hại sẽ lớn hơn gấp nhiều lần số tiền đã tiết kiệm được. Cơ thể bạn cũng chính xác là như vậy.
Xem thêm: Đầu tư vào bản thân: Khoản đầu tư lãi nhất cho người mới
Tại sao người mới thường coi nhẹ việc đầu tư vào sức khỏe?
Một sai lầm phổ biến của những người mới bắt đầu hành trình tài chính là coi sức khỏe là một nguồn tài nguyên vô tận và miễn phí. Có ba hiểu nhầm tai hại mà rất nhiều người đang mắc phải:
Thứ nhất, nhiều bạn trẻ tin rằng “còn trẻ thì còn khỏe”. Họ sẵn sàng thức đến 2 giờ sáng để nghiên cứu thị trường, ăn mì tôm qua ngày để dồn tiền mua cổ phiếu Thế Giới Di Động (MWG) hay Vinamilk (VNM). Họ nghĩ rằng sau này có tiền sẽ “mua lại” sức khỏe sau. Thực tế, sức khỏe là tài sản có tính hao mòn và rất khó phục hồi nguyên trạng nếu đã hư hỏng nặng.
Thứ hai, nhiều người nhầm lẫn giữa “chi phí” và “đầu tư”. Khi mua một đôi giày chạy bộ giá 2.000.000đ hoặc đăng ký gói tập Gym giá 5.000.000đ một năm, họ cảm thấy tiếc tiền. Nhưng họ lại sẵn sàng chi số tiền đó để mua sắm quần áo hoặc ăn uống không lành mạnh. Họ không nhận ra rằng 5.000.000đ đó là khoản bảo hiểm giúp họ tránh được những hóa đơn bệnh viện lên đến hàng trăm triệu đồng sau này.
Thứ ba, sự thiếu kiên nhẫn. Đầu tư chứng khoán cần thời gian để hưởng lãi kép, và sức khỏe cũng vậy. Bạn không thể khỏe ngay sau một buổi tập, cũng như cổ phiếu không thể tăng trần ngay sau khi bạn mua. Chính vì không thấy kết quả ngay lập tức, nhiều người dễ dàng bỏ cuộc và quay lại lối sống thiếu khoa học.
Một trận ốm có thể quét sạch lợi nhuận 5 năm đầu tư như thế nào?
Hãy cùng làm một phép tính số học đơn giản để thấy được sự tàn khốc của việc thiếu đầu tư vào sức khỏe. Giả sử bạn là một nhà đầu tư chăm chỉ, mỗi tháng bạn tiết kiệm được 5.000.000đ để đầu tư vào cổ phiếu. Sau 5 năm, với tỷ suất sinh lời trung bình khoảng 15% mỗi năm, tổng tài sản của bạn có thể đạt mức khoảng 450.000.000đ. Đây là một con số không hề nhỏ và là niềm tự hào của rất nhiều người.
Tuy nhiên, nếu trong suốt 5 năm đó bạn ngược đãi bản thân, làm việc quá sức và không khám sức khỏe. Đột nhiên, bạn gặp một vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe cần phẫu thuật và điều trị dài ngày. Tại các bệnh viện chất lượng cao, chi phí cho một ca phẫu thuật phức tạp và tiền giường bệnh, thuốc men có thể dễ dàng lên tới 300.000.000đ hoặc 400.000.000đ.
Xem thêm: 6 chiếc hũ tài chính (JARS)
Lúc này, để có tiền chữa bệnh, bạn buộc phải bán tháo toàn bộ danh mục cổ phiếu mình đang nắm giữ, bất kể thị trường đang xanh hay đỏ. Sau khi thanh toán viện phí, số dư tài khoản của bạn có thể quay về con số 0 hoặc thậm chí là âm nếu phải vay mượn thêm. Như vậy, công sức tích lũy suốt 5 năm đã biến mất chỉ trong vài tuần nằm viện. Nếu bạn đã chủ động đầu tư vào sức khỏe và mua bảo hiểm từ sớm, kịch bản này đã có thể thay đổi hoàn toàn.
Chiến lược “phòng thủ tài chính” thông qua sức khỏe
Trong đầu tư, chúng ta có chiến lược tấn công và phòng thủ. Nếu đầu tư chứng khoán là tấn công để gia tăng tài sản, thì đầu tư vào sức khỏe chính là lá chắn phòng thủ kiên cố nhất. Một kế hoạch phòng thủ toàn diện bao gồm:
1. Chi tiền cho thực phẩm sạch và dinh dưỡng
Đừng tiết kiệm tiền ăn để mua cổ phiếu. Hãy coi mỗi bữa ăn là một lần nạp năng lượng cho “doanh nghiệp cơ thể”. Thay vì ăn đồ ăn nhanh, hãy chọn thực phẩm sạch, rõ nguồn gốc. Ví dụ, thay vì chọn những sản phẩm không nhãn mác, bạn có thể tin dùng sản phẩm của các doanh nghiệp uy tín như Vinamilk (VNM) về sữa hoặc các loại thực phẩm sạch từ chuỗi Bách Hóa Xanh của MWG.
Việc ăn uống lành mạnh có thể khiến chi tiêu hàng tháng của bạn tăng thêm khoảng 1.000.000đ đến 2.000.000đ, nhưng nó giúp giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh mãn tính như tiểu đường, cao huyết áp – những “kẻ trộm” tài chính thầm lặng ở tuổi già.
2. Khám sức khỏe định kỳ – “Bảo trì” tài sản quý giá nhất
Nhiều nhà đầu tư rất chăm chỉ đọc báo cáo tài chính của tập đoàn FPT hay Hòa Phát (HPG) mỗi quý, nhưng lại chưa bao giờ đi “đọc báo cáo” về cơ thể mình. Khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm là cách để bạn phát hiện sớm các rủi ro tiềm ẩn.
Chi phí cho một gói khám tổng quát dao động từ 2.000.000đ đến 5.000.000đ. Nếu phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, chi phí chữa trị thường rất thấp và khả năng hồi phục cao. Nếu để đến khi có triệu chứng rõ ràng mới đi khám, chi phí có thể tăng gấp 10 lần, 100 lần và cơ hội chữa khỏi cũng thấp dần. Đây chính là bài toán quản trị rủi ro thông minh nhất.
3. Tập luyện thể thao để gia tăng hiệu suất làm việc
Một cơ thể khỏe mạnh giúp não bộ hoạt động minh mẫn hơn. Khi bạn có sức khỏe, bạn có khả năng làm việc cường độ cao, đưa ra các quyết định đầu tư sáng suốt hơn. Những người thường xuyên tập thể dục thường có tâm lý vững vàng hơn khi đối mặt với những đợt rung lắc của thị trường chứng khoán.
Bạn không cần phải tham gia những môn thể thao quá đắt đỏ. Chỉ cần 30 phút chạy bộ hoặc tập yoga mỗi ngày cũng đã mang lại lợi ích to lớn. Hãy nhớ rằng, bạn cần sống khỏe mạnh đủ lâu để chứng kiến sức mạnh của lãi kép làm thay đổi cuộc đời mình. Nếu bạn đầu tư rất giỏi nhưng lại qua đời ở tuổi 50 vì kiệt sức, thì mọi con số trong tài khoản đều trở nên vô nghĩa.
Mối liên hệ mật thiết giữa sức khỏe và tâm lý đầu tư
Người mới bắt đầu thường rất dễ bị tác động bởi cảm xúc. Khi thị trường giảm điểm, nếu bạn đang trong tình trạng mệt mỏi, thiếu ngủ hoặc stress vì sức khỏe kém, bạn rất dễ đưa ra quyết định sai lầm như bán tháo cổ phiếu ở vùng đáy.
Ngược lại, khi bạn có một lối sống lành mạnh, lượng Hormone hạnh phúc (Endorphin) tiết ra trong quá trình tập luyện sẽ giúp bạn giữ được cái đầu lạnh. Bạn sẽ đủ tỉnh táo để nhận ra rằng những biến động ngắn hạn của những mã cổ phiếu tốt như FPT hay VCB chỉ là cơ hội để mua thêm, chứ không phải để hoảng sợ. Đầu tư vào sức khỏe vì thế gián tiếp giúp bạn bảo vệ lợi nhuận trên thị trường tài chính.
Xem thêm: Thẻ tín dụng: Những lưu ý sống còn để không rơi vào bẫy lãi suất
Hiểu đúng về Bảo hiểm trong danh mục đầu tư
Bảo hiểm sức khỏe hay bảo hiểm nhân thọ thường bị người mới coi là một khoản chi phí mất đi. Nhưng nếu nhìn dưới góc độ tài chính chuyên nghiệp, bảo hiểm chính là công cụ “phòng vệ từ xa”.
Khi bạn có một hợp đồng bảo hiểm phù hợp, bạn đã chuyển giao rủi ro tài chính cho công ty bảo hiểm. Nếu chẳng may có rủi ro xảy ra, bạn không cần phải chạm vào quỹ đầu tư chứng khoán hay tiền tiết kiệm tuổi già của mình. Điều này giúp kế hoạch tài chính dài hạn của bạn không bị gián đoạn. Đây là một phần không thể tách rời của việc đầu tư vào sức khỏe một cách bài bản.
Lời khuyên cho người mới: Hãy cân bằng danh mục cuộc đời
Đầu tư là một chặng đường marathon, không phải là một cuộc chạy nước rút 100 mét. Đừng đốt cháy sức khỏe của mình trong những năm đầu để rồi phải dùng cả quãng đời còn lại để đi tìm lại nó.
Bạn nên phân bổ ngân sách của mình theo quy tắc ưu tiên:
- Chi phí thiết yếu cho cuộc sống và thực phẩm dinh dưỡng.
- Quỹ dự phòng y tế và bảo hiểm.
- Đầu tư vào kiến thức và sức khỏe bản thân.
- Cuối cùng mới là nạp tiền vào tài khoản chứng khoán để mua các mã như HPG, VCB hay MWG.
Hãy nhớ rằng, lợi nhuận từ chứng khoán có thể giúp bạn mua được những thứ xa xỉ, nhưng chỉ có đầu tư vào sức khỏe mới giúp bạn tận hưởng được sự xa xỉ đó một cách trọn vẹn nhất. Đừng để đến lúc có rất nhiều tiền trong tay nhưng món ăn duy nhất bạn có thể ăn là cháo loãng và thuốc Tây.
Lưu ý: Các kiến thức về quản lý tài chính và sức khỏe trong bài viết mang tính giáo dục. Quy định về chi phí y tế hay các gói bảo hiểm có thể thay đổi theo thời gian, bạn nên kiểm tra quy định hiện hành và tham vấn ý kiến chuyên gia y tế cho các vấn đề cụ thể của bản thân.
KẾT LUẬN
Đầu tư vào sức khỏe chính là khoản tiết kiệm lớn nhất cho tuổi già. Nó giúp bạn bảo vệ thành quả lao động, giảm thiểu rủi ro tài chính và quan trọng nhất là mang lại chất lượng cuộc sống bền vững. Hãy bắt đầu chăm sóc bản thân ngay hôm nay, từ những việc nhỏ nhất như chọn thực phẩm sạch hay đi ngủ sớm hơn 30 phút. Đó chính là những “lệnh mua” thông minh nhất cho tương lai của bạn.
